Χωρίς εκπαιδευτή ατόμων με προβλήματα όρασης εδώ και μία δεκαετία η Κρήτη – Αναμένεται προκήρυξη εκπαιδευτών το φθινόπωρο και έναρξη του εκπαιδευτικού προγράμματος
Προσβασιμότητα, εργασία, εκπαίδευση και υποδομές είναι οι τέσσερις άξονες στους οποίους εντοπίζονται τα μεγαλύτερα προβλήματα των ατόμων με αναπηρία σήμερα. Παρά την σημαντική πρόοδο των τελευταίων ετών, τα ΑμεΑ εξακολουθούν να παραμένουν σε σημαντικό βαθμό εκτός αγοράς εργασίας και ιδιαίτερα στον ιδιωτικό τομέα, να στερούνται ενός εκπαιδευτικού συστήματος που να καλύπτει εξ’ ολοκλήρου τις ανάγκες τους, να ζουν σε οικοδομές και διαμερίσματα χωρίς βασικές προδιαγραφές για ανθρώπους με κινητικά προβλήματα και να συναντούν καθημερινές δυσκολίες στην κυκλοφορία τους εντός του αστικού ιστού. Παράνομα παρκαρισμένα αυτοκίνητα, κατειλημμένος δημόσιος χώρος από εμπορεύματα και τραπεζοκαθίσματα, στέρηση κατάλληλων υποδομών όπως ράμπες για αναπηρικά αμαξίδια, φανάρια με ηχητικές σημάνσεις που δεν λειτουργούν και πινακίδες με επιγραφές braille έξω από μνημεία που έχουν ξεφτήσει είναι συνοπτικά οι σημαντικότερες προκλήσεις για τα ΑμεΑ της πόλης του Ρεθύμνου. Παρεμβάσεις όπως η ανέγερση του Ειδικού Σχολείου, η εργασιακή απασχόληση μέσω των προγραμμάτων του ΑΣΕΠ και της ΔΥΠΑ και η αυξημένη αυστηρότητα του Κ.Ο.Κ. αποτελούν μεν βήματα προς τη θετική κατεύθυνση, αλλά η απόσταση που πρέπει να διανυθεί προς ένα ολιστικό σύστημα φροντίδας για τα ΑμεΑ είναι ακόμα μεγάλη. Ορισμένα από τα παραπάνω προβλήματα επιχειρεί να λύσει με πρόσφατη νομολογία, το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, προβλέποντας τέσσερεις παρεμβάσεις για τον Προσωπικό Βοηθό, την Πρώιμη Παιδική Παρέμβαση, την αναπηρία όρασης και την προσβασιμότητα στο σπίτι και στον χώρο εργασίας. Ουσιαστικά το νομοσχέδιο που ψηφίστηκε διευρύνει τα κριτήρια συμμετοχής στο πρόγραμμα του προσωπικού βοηθού, προβλέπει τη συμμετοχή 2.000 οικογενειών πανελλαδικά για την Πρώιμη Παιδική Παρέμβαση, θεσπίζει πρόγραμμα επιχορήγησης παρεμβάσεων στο σπίτι, ώστε οι πολίτες με αναπηρία να μπορούν να κάνουν προσβάσιμα το σπίτι και τον χώρο εργασίας τους και τέλος προβλέπει εκπαιδευτές για άτομα με προβλήματα όρασης στην Ελλάδα. Μάλιστα, εδώ και περισσότερα από δέκα χρόνια στην Κρήτη δεν υπάρχουν εκπαιδευτές τυφλών, γεγονός που αποτελεί μεγάλο πρόβλημα για τους 1.309 ανθρώπους με προβλήματα όρασης στο νησί. Το αρμόδιο Υπουργείο δημιουργεί, έστω και καθυστερημένα, για τα Άτομα με αναπηρία όρασης δωρεάν πρόγραμμα επιμόρφωσης εκπαιδευτών κινητικότητας, με φορέα υλοποίησης το Κέντρο Εκπαίδευσης και Αποκατάστασης Τυφλών. Συνολικά αυτή τη στιγμή για περίπου 17.000 άτομα με τυφλότητα στην Ελλάδα, υπάρχουν μόλις εννέα εκπαιδευτές και εντός του Φθινοπώρου θα βγει προκήρυξη για τρεις ή τέσσερις εκπαιδευτές στην Κρήτη.
«Σε κάποιους δρόμους δεν μπορείς να περάσεις από τα τραπεζοκαθίσματα»
Σύμφωνα με όσα ανέφερε μεταξύ άλλων μιλώντας στα «Ρ.Ν.», ο Δημήτρης Τσαχάκης, πρόεδρος του Σωματείου ΑμεΑ Ρεθύμνου, τα προβλήματα προσβασιμότητας στην πόλη παραμένουν πολλά και εντείνονται κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. «Όλη μέρα καλώ την τροχαία και παίρνει πινακίδες στους παράνομους που μας παίρνουν τις θέσεις στάθμευσης που προβλέπονται για τα ΑμεΑ. Παρκάρουν παράνομα χωρίς να έχουν την μπλε κάρτα, την άδεια στάθμευσης. Η νομοθεσία είναι ήδη αυστηρή. Ο Κ.Ο.Κ ο καινούργιος προβλέπει πρόστιμο μέχρι 2.000 ευρώ και αφαίρεση πινακίδων. Το θέμα είναι να κάνει σωστά τη δουλειά της η τροχαία και όχι να παίρνω εγώ τηλέφωνο», σχολίασε. Σε κάθε περίπτωση, οι 120 θέσεις πάρκινγκ για ΑμεΑ στην πόλη επαρκούν ποσοτικά για να καλύψουν τις ανάγκες, ωστόσο το καλοκαίρι αυξάνεται και η ζήτηση. «Αναλογικά είμαστε καλά, με την έννοια ότι έχουμε 120 θέσεις στάθμευσης στην πόλη, εκ των οποίων οι 40 είναι ατομικές, για ανθρώπους με βαρύ πρόβλημα κινητικότητας και αναπηρία, οι υπόλοιπες 80 είναι κοινής χρήσης ΑμεΑ. Καλύπτονται οι ανάγκες, αλλά για παράδειγμα στη μαρίνα, οι τέσσερις θέσεις στο Δελφίνι, δεν τις βρίσκεις εύκολα διαθέσιμες, γιατί έρχονται και από άλλα μέρη της Ελλάδας». Βασικό πρόβλημα παραμένει η κινητικότητα μέσα στην πόλη: «Η κατάληψη πεζοδρομίων, δημόσιου χώρου, τα τραπεζοκαθίσματα, εμπορεύματα, μηχανάκια μας περιορίζουν τελείως την πρόσβαση. Σε κάποιους δρόμους δεν μπορείς να περάσεις από τα τραπεζοκαθίσματα. Υπάρχουν κάποιοι όροι από τον Δήμο και το Λιμενικό Ταμείο, αλλά δεν τους εφαρμόζει κανείς. Δεν έχουμε κάνει πρόοδο, τουλάχιστον την καλοκαιρινή περίοδο. Βραδινές ώρες δεν χωράς, πρέπει να κάνει ζικ ζακ μέσα από τα τραπεζάκια», τόνισε ο κ. Τσαχάκης.
40 αιτήσεις προσωπικού βοηθού στο Ρέθυμνο – Υψηλό ενδιαφέρον για το επιδοτούμενο πρόγραμμα παρεμβάσεων σε κατοικίες
Στο θέμα του προσωπικού βοηθού τώρα, σύμφωνα με τον κ. Τσαχάκη, έχουν εγκριθεί ήδη 40 αιτήσεις στο Ρέθυμνο σε δικαιούχους ΑμεΑ. «Ο προσωπικός βοηθός εδώ και κανένα δύο μήνες έχει εφαρμοστεί καθολικά σε όλη τη χώρα, γιατί νωρίτερα ήταν μόνο πιλοτικά για την Αττική. Φυσικά είναι θετικό αυτό. Βέβαια έχει παρεξηγηθεί, ορισμένοι νομίζουν ότι είναι κάτι σαν το «Βοήθεια στο Σπίτι», δεν είναι έτσι όμως. Ο προσωπικός βοηθός θα σε βοηθήσει να πας στην τράπεζα, να κάνεις κάποιες δουλειές εντός και εκτός σπιτιού. Έχει βέβαια προβλήματα στην εφαρμογή του με το ηλικιακό, με τον αποκλεισμό ορισμένων από τις νέες προκηρύξεις, αλλά ελπίζουμε ότι θα διορθωθούν αυτά». Επιπλέον, ο κ. Τσαχάκης τόνισε ότι όσον αφορά το πρόγραμμα παρεμβάσεων στις κατοικίες, καταγράφεται υψηλό ενδιαφέρον σε τοπικό επίπεδο για μία διαδικασία που καλύπτει το 95% του συνολικού κόστους. Ωστόσο, πρόκειται για περίπλοκη διαδικασία που απαιτεί τη βοήθεια μηχανικών, ενώ συχνά εντοπίζονται και γραφειοκρατικές διαδικασίες. «Το πρόγραμμα για τις παρεμβάσεις στις κατοικίες, για την προσβασιμότητα επιχορηγεί κάποια χρήματα, προκειμένου ένα σπίτι κινητικά ανάπηρου να μπορέσει να γίνει ευκολότερα προσβάσιμο και πρακτικό. Κουζίνα, ράμπα, διάνοιξη πορτών, ανελκυστήρας αλλάζουν, ανάλογα με τις ανάγκες του καθενός. Το ενδιαφέρον είναι μεγάλο, αλλά το αν υλοποιούνται εν τέλει οι παρεμβάσεις είναι άγνωστο», σχολίασε ο κ. Τσαχάκης.
Προκήρυξη απασχόλησης ΑμεΑ μέσω ΑΣΕΠ το Φθινόπωρο
Περισσότερα από 15 ΑμεΑ απασχολούνται τα τελευταία δύο χρόνια σε 18μηνες προκηρυγμένες θέσεις στον δήμο Ρεθύμνης, ενώ επίσης έχουν απασχοληθεί και εργαζόμενοι στους δήμους Αγίου Βασιλείου και Μυλοποτάμου. Σύμφωνα με τον κ. Τσαχάκη, θέσεις εργασίας για ΑμεΑ προκηρύσσει και ο ΑΣΕΠ, ενώ αναμένεται μία μεγάλη προκήρυξη 2.000 θέσεων σε όλη τη χώρα αυτό το φθινόπωρο. Πρόκειται για μόνιμες θέσεις, όλων των ειδικοτήτων, ανάλογα με τα προσόντα της προκήρυξης. Στο Ρέθυμνο για την περσινή χρονιά, το σωματείο απασχολούσε ανθρώπους στην εφορία, στα δικαστήρια, στην εισαγγελία, στον ΟΑΕΔ και σε συνολικά επτά θέσεις. «Αυτό το σύστημα λειτουργεί καλύτερα από τον νόμο 2643 του 1998 που προέβλεπε κάθε χρόνο προκήρυξη και έβγαινε μία προκήρυξη κάθε τέσσερα με πέντε χρόνια. Ήταν δυσλειτουργικός και η τελευταία προκήρυξη ήταν το 2023. Ενώ προβλέπεται να προκηρύσσονται κάθε χρόνο συγκεκριμένα πράγματα, προκηρύσσονται κάθε τέσσερα με πέντε χρόνια. Αυτός ο νόμος του ΑΣΕΠ είναι καλός», σχολίασε ο κ. Τσαχάκης, τονίζοντας βέβαια ότι στον ιδιωτικό τομέα υπάρχουν τεράστιες δυσκολίες λόγω προκαταλήψεων των εργοδοτών. «Υπάρχει βέβαια και πρόγραμμα του ΟΑΕΔ που επιδοτεί τον εργοδότη. Εμείς έχουμε βάλει υπάλληλο στη ΔΕΥΑΡ, γιατί καλύπτονται και οι αναπτυξιακές επιχειρήσεις των δήμων, πέραν από τους ιδιώτες. Είναι διετές πρόγραμμα, με 80% του εργασιακού κόστους, με δώρα, ασφάλιση…Είναι ένα κίνητρο για τον εργοδότη και εκεί έχουμε βάλει άτομα. Στην πραγματικότητα δεν πληρώνει τίποτα ο ιδιώτης», συμπλήρωσε.
«Μέχρι τώρα δεν υπήρχε το παραμικρό νομοθετικό πλαίσιο για την εκπαίδευση των τυφλών»
Παρότι οι άνθρωποι που κατοικούν στην Κρήτη και αντιμετωπίζουν προβλήματα όρασης, σύμφωνα με στοιχεία του ΟΠΕΚΑ από τον Ιανουάριο του 2025 ανέρχονται στους 1.309, εδώ και σχεδόν μία δεκαετία δεν υπάρχει ούτε ένας εκπαιδευτής κινητικότητας, προσανατολισμού και δεξιοτήτων καθημερινής διαβίωσης σε ολόκληρο το νησί. Σύμφωνα με όσα ανέφερε μεταξύ άλλων μιλώντας στα «Ρ.Ν.», ο Μενέλαος Μαρκοδημητράκης, πρόεδρος της Περιφερειακής Ένωσης Τυφλών Κρήτης, το νέο νομοθετικό πλαίσιο προβλέπει την προκήρυξη θέσεων σε όλη την χώρα, μία διαδικασία που θα ξεκινήσει καθώς φαίνεται τον προσεχή Οκτώβριο. Σύμφωνα με πληροφορίες, για την Κρήτη προβλέπονται τρείς ή τέσσερις εκπαιδευτές, οι οποίοι κρίνονται από την Ένωση, επαρκείς για να καλύψουν τις υφιστάμενες ανάγκες. Από τον Οκτώβριο θα προκηρυχθούν θέσεις σε όλη την χώρα, γιατί αυτό δεν είναι μόνο θέμα της Κρήτης, απλά εδώ υπάρχει πλήρης απουσία. Στη συνέχεια λοιπόν θα μπορούν άνθρωποι να εκπαιδευτούν και να εξασκούν το επάγγελμα του εκπαιδευτή κινητικότητας μαζί με το επάγγελμα που ήδη έχουν, ως συμπληρωματικό, αλλά μπορούν να το διεκδικήσουν και ως κύριο, μετά από τρία ή πέντε χρόνια. Παρόλα αυτά, για να μπορέσει να ξεκινήσει να εφαρμόζεται η εκπαίδευση αποτελεσματικά, πρέπει να καλυφθούν οι θέσεις της προκήρυξης, αλλά και να εξεταστεί αν καλύπτονται όλοι οι ενδιαφερόμενοι. Το πρόγραμμα προβλέπει 1.000 εκπαιδευτικές ώρες, εκ των οποίων 500 θεωρητικές και 500 πρακτικές. Συνεπώς, ο τεράστιος χρονικός όγκος για την περάτωση ενδεχομένως να δημιουργήσει πρόβλημα στην αποτελεσματική διεξαγωγή του. «Μέχρι τώρα δεν υπήρχε το παραμικρό νομοθετικό πλαίσιο. Υπήρχαν μόνο δύο προγράμματα εκπαιδευτών κινητικότητας, που είχε γίνει αρχές της δεκαετίας του 1990 και ένα στις αρχές του 2000 και μετά τέλος. Η ανάγκη σαφώς υπάρχει και ακόμα και έναν, δύο, ή πέντε ανθρώπους να καταφέρουμε να τους βγάλουμε από τα σπίτια τους με βάση αυτήν την εκπαίδευση είναι πάρα πολύ καλό. Δεν πρέπει να μένει κανείς άνθρωπος στο περιθώριο της κοινωνίας» σχολίασε ο κ. Μαρκοδημητράκης.
